Başlangıç dönemi hakkında çok net bir bilgi bulunmamakla beraber köklü bir spor olan bilardo, gerek kuralları, gerek kullanılan malzemeleri ve gerekse çeşitleri açısından bir çok evrim ve değişim yaşayarak günümüz dünyasında saygın bir yer almıştır.
Bilardonun nasıl bulunduğuna dair eski tarihli iddia, filozof Anacharsis
M.Ö.400'de Yunanistan'da bilardoya benzer bir oyun gördüğünü
söylemesidir.
M.S. II. yy'da İrlanda Kralı Catkıre MORE'un öldükten sonra prinçten yapılmış 55 top ile aynı malzemeden masa ve ıstakalar bırakmış olduğu yazılı kayıtlarda bulunmaktadır. Ünlü İngiliz yazar Shakespeare'in bir eserindeki Cleopatra'nın cariyesi Charmian'a "Hadi gel bilardo oynayalım" diye hitap etmesi, bu dönemde(16. yy) bilardonun bilinmekte olduğunu bizlere düşündürür.
Bilardo açık alanda oynanan bir oyun olarak 14. yy'da ortaya çıktı. Çeşitli kaynaklara göre ilk bilardo masası 1470'te görüldü. Oyunun yaygınlaşması ise Louis 14'un saltanat döneminde gerçekleşti. Önceleri daha çok halk arasında oynanan bilardo, 15. yy sonlarına doğru yavaş yavaş saraylara girmeye başladı.
Bazı yazarlar, Fransızca "billie" (top) kelimesinin türevi olarak kabul ederek, bilardonun kaynağını Fransa olarak kabul ederler. Birçok yazar da İngiltere kökenli olduğunu ve yerde toplar ve sopalarla oynanan "Pall Maill" adlı oyundan türediğini söyler. Fransa kralı 16. Louis zamanında saraylarda büyük ilgi görmeye başlayan bilardo sporu, oldukça ilginç bir gelişim süreci yaşamıştır. 17. yy zamanında İngiltere ve Fransa'da bilardo oyunu ile ilgili kitaplar yazılmıştır.
19.yy'ın sonlarına doğru masalara açılan delikler ile bilardonun farklı disiplinleri oluşmaya başlamıştır. İlk bilardo kulüpleri İngiltere ve Amerika kökenlidir. Ancak 3 toplu ya da deliksiz bilardolu ilk kulüp 1891'de Stutgart'da kuruldu. 1911 yılında bir çok kulüp yan yana gelerek Alman Amatör Bilardo Birliği'ni oluşturdu. Günümüzde DBU (Alman Bilardo Federasyonu) adını alan bu kuruluş, CEB (Avrupa Bilardo Konfederasyonu)'nun da temelini oluşturmuştur.
Istaka: 18.yy sonlarına kadar bilardo golf sopalarına benzer bir tarafı geniş "çoban sopaları" ile oynanıyordu.Daha sonra insanoğlu ince uçlu ıstakalarla spot vuruşu yapmayı öğrendi.1777 tarihi bu nedenle ıstakanın bulunuş tarihi olarak bilinir.
Tebeşir: Istakanın topa vururken çıtlaması olayının önüne geçilememişti. 1818 yılında bir bilardo ustası olan İngiliz John Carr, hap kutularının içini bildiğimiz yumuşak tebeşirle doldurup satmaya başladı.
Kösele-Uç: Bir Fransız olan Monsieur Mingaud siyasi bir suçtan dolayı hapse girdiğinde hapishanede var olan bilardo masasında vakit geçiriyordu. Istakanın ucundaki bir arızayı gidermeye çalışırken ayakkabısının köselesini kullanmış ve bu uğraş ilk kösele ucun icadına yol açmıştır. Topa falso ve kleps(çektirme)hareketinin verilebilmesini sağlayan bu icadın tarihi ise 1825 olarak kabul edilmektedir.
Oyunda ıstaka dışında "mace" adı verilen ve hokey sopasına benzeyen yardımcı araçlar da kullanılıyordu, fakat banta yakın toplarda vuruşu zorlaştırdığından bunların kullanımından vazgeçildi. Istakalarda en büyük gelişme, 1818'de köşeli uç ve tebeşir kullanımının başlamasıyla gerçekleşti. İki parçalı ıstakalar ise ilk kez 1829'da üretildi. 1834'te arduvaz, 1845'te kauçuk bantlar bilardo masasına uygulandı ve daha sonra merkezi ağırlık merkezi ile çoğu zaman farklı olan fildişi topların yerine sentetik toplar kullanılmaya başlandı.
Bilardoda kullanılan araçlardaki tüm bu teknik gelişmeler, bu zamana kadar delikli masalarda oynanan oyun türünün dışında, oynanması daha güç olan karambol ve üç bant gibi disiplinlerin ortaya çıkmasında büyük rol oynadı. 2. Dünya Savaşı'ndan önce Avrupa, Asya ve Latin Amerika'da hala popüler olan karambol bilardo, ABD'de yerini üç bant bilardoya bıraktı. 1910 yılından 1950'lere kadar üç bant bilardoda üç Amerikalı söz sahibiydi. Bunlar Jake Schaefer, Welker Cochran ve Willie Hoppe'tu. Amerikalıların üç banttaki bu üstünlüğüne 1962'den beri uluslararası turnuvalarda büyük başarılar kazanan, kendi atış sistemlerini geliştiren ve tüm zamanların en iyi oyuncusu olarak gösterilen Belçikalı Raymond Ceulemans son verdi.
Dünyada Bilardo Oyunu
Bilardo sporu, günümüzde büyük insan kitlelerinin ilgi odağı olmuş, disiplinli bir salon sporu hüviyetine kavuşmuştur.
UMB (Dünya Bilardo Birliği) üç toplu deliksiz bilardoyu, WPBA (Dünya Bilardo Birliği) ise çok toplu delikli (Pool) bilardo disiplinlerini, organize etmeye çalışmaktadır. IBSF (Uluslararası Snooker bilardo Konfederasyonu) ise Snooker bilardonun organizesini yapmaktadır.
Bu üç kurulusun birleşmesi ile kurulan WCSB ise bilardo sporunu olimpiyatlara taşımaya çalışmaktadır. Zira IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi) bilardo ile uğraşan konfederasyonların tek bir çatı altında toplanmasını şart koşmuştur.BWA (Dünya Bilardo Birliği) ise profesyonel bir yaklaşımla ve sadece 3 bant disiplini ile ilgilenmektedir.Amatör ve profesyonel kuruluşlar arasında yaşanan hakimiyet ve çıkar savası, su anda Dünya bilardosunun en önemli problemi. Bu savaş yeni federasyonlaşan ülkemiz bilardosunda yakından ilgilendirmektedir.
3 toplu bilardo da, Dünya bilardosunda önde gelen ülkelerin başında Almanya, Hollanda, Fransa, İsveç, Belçika, İspanya gibi ülkeler gelmektedir. Kulüpler arası deplasmanlı bilardo liginin bulunduğu bu ülkelerde, bayanlarda yoğun olarak bilardo oynamaktadır. 3 topla birçok disiplin olmasına karşın 3 bant disiplini su anda en popüler hale gelmiştir. 3 topun temel disiplini olan Karambol ise yavaş yavaş gösterilen ilgiyi kaybetmektedir. Şu anda bu karambol disiplininde Avrupa ve Dünya şampiyonası sadece juniorlar(küçükler) seviyesinde yapılmaktadır. Televizyonların ve sponsorların ilgisizliği yüzünden rağbet görmeyen Karambol disiplini tarihe karışmak üzere.
Çok popüler olduğunu söylediğimiz 3 bant disiplini ise cazibesini henüz tam olarak çözümlenemeyişinden almaktadır. Çok zor ve zevkli olan bu disiplinde, ülkemiz sporcusu Semih SAYGINER , Dünya'da söz sahibidir. Semih Saygıner'e ait olan ve dünya bilardo litaratürüne geçen 41 kayıtlı vuruş tekniği vardır. Türkiye'de sürekli ilgi kazanan bilardo oyunu hem erkeklerde hem de bayanlarda yeni şampiyonlar çıkarmaya devam edecektir. Türkiye'nin Dünya Bilardo arenasında söz edilir bir yeri vardır. Sinem Kökten gibi bir Türkiye şampiyonu, Avrupa Bayanlar Pool şampiyonasında 9 top Avrupa Şampiyonu olan Eylül Kibaroğlu, dünya şampiyonlukları bulunan Semih Saygıner, Tayfun Taşdemir, Adnan Yüksel gibi Avrupa şampiyonluğu bulunan Murat Naci Çoklu gibi bir çok başarılı bilardo oyuncusuna sahiptir.
Belçikalı büyük usta Raymond CEULEMANS'in yaşının bir hayli ilerlemiş olmasına rağmen hala zirveyi zorlaması ve her maçta gösterdiği düşmeyen performansı ise gerçekten takdire şayandır ve bilardo oyununun diğer sporlar gibi yaşının olmadığını gösterir.
Fransa, üç bantta Bitalis ile sesini duyururken, Italya, Marko Zanetti, Hollanda Djck JASPERS, Japonya Kobayashi Comari, Avusturya, Pills, Danimarka CARLSEN ile zirveyi zorlamaktadır.
Play89 bilardo oyunumuzun görüntüsü aşağıda ki gibidir.
Play89 bilardo oyunu dünyanın en büyük online bilardo oyunudur. Yani internetten oynayabileceğiniz en kaliteli ve güvenilir bilardo oyunudur.
Aynı anda bilardo oyununa bağlı bulunan binlerce kişi arasından istediğiniz bilardo oyuncusu ile bilardo oynayabilirsiniz.
Play89 bilardo oyunu size Türkçe dil seçeneği dahil 17 farklı dil seçeneği sunmaktadır.
Play89 bilardo oyunu kurulumu kolay, oynaması kolay bir online bilardo oyunudur.
Bilardo oynarken aynı anda karşınızda ki ile sohbet edebilir arkadaşlıklar kurabilirsiniz.
Diğer ülkelerden kişilerle oynayıp yabancı dilinizi eğlenerek geliştirebilirsiniz.
Play89 bilardo oyunu tamamıyla ücretsizdir.
(c) 2007 Tüm Hakları Saklıdır. www.play89bilardo.net
